و دادن حق راى به زنان بود . « 1 » از ديگر اقدامات او پيشنهاد لايحه كاپيتولاسيون يا حق قضاوت كنسولى بود . « 2 » اين اقدامات به واكنش روحانيت به‌ويژه امام خمينى ( ره ) منجر شد . « 3 » برنامه‌هاى محمد رضا پهلوى با نام « انقلاب سفيد » يا « انقلاب شاه و ملت » سرانجام باعث رويارويى روحانيون ، دانشگاهيان ، اصناف و ديگر اقشار جامعه ، با دولت و سركوبى شديد آنها از سوى علم و ماجراى مدرسه فيضيه شد . « 4 » دامنه اين خشونت و سركوب به شهرها كشيده شد . روز دوم فروردين 1342 مأموران انتظامى در حمله به مدرسه فيضيه قم خشونت را به نهايت رسانيدند و عده‌اى از مردم و طلاب را به شهادت رسانيده يا زخمى كردند . اين حمله مردم را خشمگين‌تر و مصمم‌تر كرد . « 5 » علم به تصور خاموش كردن اعتراض مردم و سركوب نهضت ، سحرگاه پانزده خرداد همين سال ، دستور داد امام خمينى را در قم و آيت‌اللّه قمى را در مشهد دستگير كنند . « 6 » به دنبال اين اقدام تظاهرات خونينى در قم و تهران صورت گرفت . در تظاهرات قم عده‌اى كشته و زخمى شدند . « 7 » تظاهرات تهران بسيار گسترده‌تر بود ، بازار تهران تعطيل شد ، دانشجويان و بسيارى از دانش‌آموزان از رفتن به كلاس‌هاى درس خوددارى كردند . در مركز شهر ، اداره راديو ، ساختمان‌هاى دولتى ، اتوبوس‌ها و قرارگاه‌هاى پليس به آتش كشيده شد و مردم به‌طرف كاخ مرمر به حركت درآمدند . دولت علم با

--> ( 1 ) - سيد حميد روحانى : بررسى و تحليلى از نهضت امام خمينى 1 / 142 ( 2 ) - محمد على سفرى : قلم و سياست 2 / 640 ؛ باقر عاقلى : پيشين 2 / 1028 ( 3 ) - سيد حميد روحانى : پيشين 1 / 37 ؛ على دوانى : نهضت روحانيون 3 / 40 ( 4 ) - سيد حميد روحانى : پيشين 1 / 163 ، 167 ؛ باقر عاقلى : پيشين 2 / 1026 ( 5 ) - سيد حميد روحانى : پيشين 1 / 167 ؛ باقر عاقلى : پيشين : 2 / 1026 ( 6 ) - متن كامل مذاكرات هيئت دولت ( 15 / 3 / 1343 ) / 22 ( 7 ) - باقر عاقلى : روزشمار تاريخ ايران 2 / 156